Dok plaćamo visoke cijene za špеnat, kelj i uvozne superfoodove, jedno od najhranjivijih povrća na planeti raste u svakoj mediteranskoj bašti i košta manje od kifle – blitva (Beta vulgaris subsp. cicla). U Dalmaciji kažu da je blitva “svetinja” i da bez nje nema pravog obroka. Ali blitva nije samo kulinarsko blago – to je biljka sa toliko gustom koncentracijom vitamina i minerala da joj nauka daje titulu jednog od najkompletnijih namirnica koje postoje.
Zašto je blitva kompletna hrana?
Blitva sadrži gotovo sve što vašem tijelu treba u jednom listu. Bogata je vitaminom K koji je esencijalan za zdravlje kostiju i pravilno zgrušavanje krvi – jedna porcija blitve pokriva preko 300% dnevnih potreba za ovim vitaminom. Sadrži ogromne količine vitamina A i luteina koji štite mrežnjaču oka od degeneracije i poboljšavaju vid, posebno noćni. Visok sadržaj magnezijuma čini je prirodnim lijekom za migrene i mišićne grčeve jer ovaj mineral opušta nervni sistem i krvne sudove. Gvožđe i folna kiselina iz blitve direktno podižu hemoglobin i čiste krv od toksina. A betalain pigmenti koji joj daju karakterističnu crvenu boju stabljike imaju dokazano antikancerogeno djelovanje.
Kako blitva štiti od raka?
Blitva sadrži jedinstvenu kombinaciju antioksidanasa koje je teško naći u bilo kojoj drugoj namirnici. Betalini, hlorofil, karotenodi i flavonoidi zajedno neutralizuju slobodne radikale koji oštećuju DNK i uzrokuju mutacije ćelija. Vlakna iz blitve ubrzavaju prolaz hrane kroz debelo crijevo smanjujući vrijeme kontakta kancerogena sa crijevnim zidom. Studije su pokazale da redovna konzumacija lisnatog povrća poput blitve smanjuje rizik od raka debelog crijeva za čak 24% i značajno smanjuje rizik od raka dojke i prostate.
Recept: Dalmatinska blitva na zdravi način
Sastojci: 1 veliki svežanj blitve (oko 500 g), 3 kašike ekstra djevičanskog maslinovog ulja, 3 čena bijelog luka, sok od pola limuna i prstohvat morske soli.
Priprema: Blitvu dobro operite u više voda jer listovi skupljaju pijesak. Odvojite stabljike od listova – stabljike nasjeckajte na komade od 2-3 cm, a listove grubo nasjeckajte. U široj tavi zagrijte maslinovo ulje na umjerenoj vatri i kratko propržite sitno nasjeckani bijeli luk dok ne pusti miris, ali pazite da ne posmеđi jer tada postaje gorak. Prvo dodajte stabljike jer im treba duže da omekšaju – dinstajte 3-4 minute. Zatim dodajte listove, poklopite i ostavite 2-3 minute da spadnu na pari. Sklonite poklopac, posolite, dodajte sok od limuna i promiješajte. Blitva je gotova kada su listovi nježno uveli ali još uvijek živo zeleni – ne prekuvavajte jer se gube vitamini.
Upotreba: Jedite blitvu 3-4 puta sedmično kao prilog bilo kojem jelu. Za maksimalne zdravstvene benefite, kombinujte je sa maslinovim uljem jer su njeni vitamini A, E i K rastvorljivi u mastima i bez ulja se slabo apsorbuju. Limunov sok pojačava apsorpciju gvožđa iz blitve čak 6 puta. Vodu u kojoj ste eventualno blanširali blitvu nemojte bacati – popijte je kao čaj jer sadrži minerale koji su prešli u nju tokom kuvanja.